LLAETHDY

Mae troi llaeth yn ymenyn a chaws yn fodd o gadw ffynhonnell fwyd werthfawr.

Roedd gan nifer o ffermydd laethdai ble roedd llaeth yn cael ei oeri, ac ymenyn a chaws yn cael eu gwneud. Lleolwyd hwy yn fynych mewn ystafell fechan oer ar ochr ogleddol y ty. Roeddent wedi'u ffitio â silffoedd llechi.

Yng Ngheredigion, roedd y rhan fwyaf o'r ymenyn a'r caws yn cael ei werthu er mwyn talu'r rhent. Pan ddaeth y rheilffyrdd yn y 1860au, anfonwyd llaeth ffres i'r trefi mawr. Anfonwyd peth llaeth i laethdai mawr masnachol lle roedd menyn a chaws yn cael eu gwneud. Yn ddiweddarach yn yr 20fed ganrif cynhyrchwyd llaeth sych a chynnyrch llaeth eraill megis iogwrt yn Felin Fach.

Roedd gan yr ystadau mawr laethdai mawr a llawer o forynion llaeth.

A-Y Y LLAETHDY

GODRO

GWNEUD YMENYN

GWNEUD CAWS

DOSBARTHU LLAETH

LLAETHDAI CYMRU LLUNDAIN

DRESEL LLAETHDY

PRISIAU MENYN 1894 A 1913

PRISIAU CAWS

LLAETHDAI YNG NGHEREDIGION

HANES LLAETHDY

PARATOI BWYD

ARDDANGOSFA LLAETH

YSGOLION LLAETHDY|	GODRO|
GWNEUD YMENYN|	GWNEUD CAWS|
DOSBARTHU LLAETH|	LLAETHDAI CYMRU LLUNDAIN|
DRESEL LLAETHDY| 30	GWERTHU YMENYN|
HANES LLAETHDY|	HUFEN|
BUDDEIAU|	A-Y Y LLAETHDY|
CROC|	PRISIAU CAWS|